Το ομιλούν σώμα και η «Τρίτη» ομιλία στη Ρώμη

από την Ιωάννα Βισβίκη

1η Νοεμβρίου 1974, Η ΤΡΙΤΗ διάλεξη του Ζακ Λακάν στη Ρώμη. Έρχεται να κλείσει τους Λόγους της Ρώμης που άνοιξε το 1953, σχεδόν 20 χρόνια πριν. Να «κλείσει», με την έννοια αυτού που κάνει τον κύκλο του, που κάνει μπούκλα, όπως το νήμα που επιστρέφει στο σημείο το πρώτο και πιάνεται απ’ αυτό, για να κάνει την θηλιά, δηλαδή για να πλέξει, δηλαδή για να δέσει. Αυτή η ομιλία του Λακάν στη Ρώμη πιάνεται απ’ τις βασικές έννοιες της ψυχανάλυσης και της λακανικής προοπτικής της, πάντα θεμελιωμένης στον Φρόιντ, για να διευρύνει ακόμα περισσότερο τον ορίζοντα της κλινικής πράξης.

Σύμπτωμα, απόλαυση, ηγλώσσα, ομιλούν σώμα, μικρό αντικείμενο α: με ποιόν τρόπο έρχεται εδώ να τα επαναπροσεγγίσει και να τα εμβαθύνει ακόμα περισσότερο μέσα σ’ αυτή την ύστερη φάση της διδασκαλίας του; Και με ποιόν τρόπο ξαναπιάνει την τριάδα, Πραγματικό, Συμβολικό, Εικονοφαντασιακό, που έχει ήδη αναγγείλει από την Πρώτη του [Λειτουργία και πεδίο της ομιλίας και της γλώσσας στην ψυχανάλυση]; Ή καλύτερα, πώς εισάγει τον βορρόμειο κόμβο, ποια η σημασία και η αξία του στην κλινική που μας κληροδοτεί, προκειμένου να τα βγάλουμε πέρα με την ερμηνεία ως την κατεξοχήν ψυχαναλυτική πράξη; Προτείνουμε μια βήμα-βήμα ανάγνωση του κειμένου «Η ΤΡΙΤΗ» φιλοδοξώντας, κατά το δυνατόν, να κάνουμε με τα ερωτήματά μας να αναδυθούν οι βασικές αρχές και αξίες του.

Πίσω: Πρόγραμμα εκπαίδευσης